بررسی ساختارهای پارادوکسیکال در غزلی حافظ

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه زبان وادبیات فارسی، دانشجوی دکتری زبان وادبیات فارسی

10.22075/jlrs.2020.19802.1673

چکیده

پارادوکس‌ (متناقض‌نما) در ادبیات یکی از تمهیدات پرکاربرد در جهت خلق فضا، معانی و همچنین ایجاد صور خیال است. تاریخ شعر فارسی نشان‌ می‌دهد که نه تنها عناصر یا تمهیدات ادبی در طول تاریخ تکامل یافته‌اند بلکه پیچیده‌تر نیز شده‌اند. اما در سبک عراقی شاید هیچ شاعری به اندازه حافظ در مجموعه غزلیات خود ترکیبات پارادوکسیکال را پذیرا نبوده باشد. با این‌حال دو گونه ترکیبی و معناییِ پارادوکس در شعر حافظ نه تنها در مقام تمهید یا صنعتی ادبی، بلکه به شکل ساختاری فضای برزخی میان دو استعداد انسانی-الهی سوژه‌های شعر حافظ را بر می‌سازند. معنای این سخن آن است که پارادوکس‌ها علاوه بر ایفای نقش خود در مقام شگردی زیباشناسانه، کاربردی مضاعف در جهت تشکیل یک فضای پاردوکسیکال در کلیت اثر پیدا می‌کنند.
مقالۀ حاضر با روش توصیفی-تحلیلی می‌کوشد تا با بررسی ساختارهای پارادوکسیکال در غزلیات حافظ تأملی بر این مسئله داشته باشد که چگونه امر پارادوکسیکال جدا از ماهیت تمهیدگونۀ خود می‌تواند به شکل ساختاری در خلق فضاهای نوین در شعر کارایی داشته باشد. نتایج بحث نشان-دهندۀ این مهم است که در شعر حافظ بسیاری از صنایع مشابه نیز همچون تضاد در خدمت چنین ساختاری قرار می‌گیرند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation of Paradoxical Structures in Hafiz's Ghaza

چکیده [English]

Abstract

The paradox in literature is one of the most widely used measures to create space, meanings, as well as the creation of imagination. The history of Persian poetry shows that not only the literary elements or arrangements have evolved throughout history, but they have also become more complex. But in the Iraqi style, perhaps no poet as much as Hafiz in his set of sonnets has embraced paradoxical compositions. However, the two semantic and hybrid types of paradox in Hafiz's poetry not only serve as an instrumental or literary industry but also structurally form the inferior space between the two human-divine talents of Hafiz's poetry subjects. What this means is that paradoxes, in addition to playing their role as aesthetic delusions, have a double application in the formation of a paradoxical space in general.
The present paper attempts to study the paradoxical structures in Hafiz's sonnets by examining the paradoxical structures of how the paradoxical thing, apart from its intended nature, can function structurally in the creation of new spaces in poetry. The results of the discussion indicate that it is important to note that many similar industries also serve as a structure in the poetry of conflict.

کلیدواژه‌ها [English]

  • KEYWORDS: Paradox
  • Contradiction
  • Hafiz
  • structuralism
  • Paradoxical Structure