بررسی توازن واژگانی در غزلهای سنایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی ، دانشکده علوم انسانی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی ، دانشکده علوم انسانی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران. (نویسنده مسئول)

3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی ، دانشکده علوم انسانی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.

10.22075/jlrs.2020.18622.1563

چکیده

بهره‌گیری از کاربرد واژگان در متون نظم سبب آهنگینتر شدن شعر می‌شود. در این رابطه نحوه توازنی که میان کلمات وجود دارد، مبحث توازن واژگانی را پیش می‌کشد که استفاده شاعر از واژه-ها را بررسی می‌کند. این کاربرد موسیقی شعری در غزلهای سنایی جایگاه ویژه‌ای دارد. وی با استفاده از تکرار آوایی ناقص واژگان و توازن موجود در قافیه‌های میانی، پویایی ردیف‌های فعلی را برمی‌انگیزد و با آوردن انواع تکرار در آغاز، میان و پایان ابیات، به صورتهای گوناگون واژه، ترکیبات و جملات، را به طور مکرر در غزلهای خویش به کار می‌گیرد که این امر سبب افزایش موسیقی تند و پرتحرک می‌گردد. سنایی همچنین با بهره‌گیری چشمگیرانه از قافیه‌هاى میانى و تکرارهای آوایی کامل، برجسته ‌تر شدن موسیقی شعرش را به خوبی نشان می‌دهد. همچنین استفاده وی از ردیف‌هایی طولانی و ردیف‌های فعلی و کمک گرفتن از سجع متوازی و جناس زاید در جایگاه قافیه، افزونی هرچه بیشتر موسیقی شعر وی را نمایان می‌سازد. این پژوهش با روش تحلیلی - توصیفی و استفاده از منابع کتابخانه‌ای و آوردن شواهد مثال از غزلهای سنایی صورت گرفته که توازن واژگانی را در آنها به اثبات رسانیده‌ایم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the lexical balance in Sana'i sonnets

نویسندگان [English]

  • Omalbanin Nikkhahe noori 1
  • Mostafa Salari 2
  • Behroz Romiyani 3
1 Azad Islamic zahedan
2 Assistant Professor of Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Zahedan branch, Islamic Azad University, Zahedan, Iran.
3 Azad Islamic University
چکیده [English]

The use of vocabulary in ordering texts makes poetry more composite. In this respect, the equilibrium between words proposes a lexical balance that examines the poet's use of words. This use of poetic music has a special place in the Sana'i sonnets. He uses the repetitive phonetic repetition of vocabulary and balance in the rhymes to stimulate the dynamics of the present rows, and repeatedly in the sonnets by bringing up a variety of repetitions at the beginning, middle and end of the verses in various forms. Practicing itself, it enhances the vibrant and vibrant music. Sana'i also illustrates the poetry's music more prominently, with its impressive mid-rhymes and full phonetic repetitions. His use of long rows and current rows, and the aid of rhyming rhymes and rhymes in rhyme, further illustrate the music of his poetry. This research is done using analytical-descriptive method and using library resources and providing evidence of exemplary Sana'i sonnets in which we have proved lexical balance.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sana'i
  • Lexical Balance
  • Poetry Music