بررسی اندیشه‌های اکسپرسیونیستی در شعر شاعران برجسته زن معاصر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

2 دانشجوی دکتری دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

چکیده

  اکسپرسیونیسم یا تعبیرگرایی مکتبی است در ادبیات، نقاشی و سینما که در اوایل قرن بیستم در مهد تفکر، آلمان به­وجود آمد. در ادبیات، اکسپرسیونیسم روشی است که جهان را از دریچۀ عواطف و احساسات می­نگرد که می­توان آن را نشانۀ تمایلات هنرمندانی تلقی کرد که در جامعۀ صنعتی و روبه­رشد اوایل قرن بیستم زندگی می­کردند و بر آن شدند که ضمن ارائۀ تعریفی از جامعۀ سرمایه­داری و ملال و عذابِ تمدن امروز، با هدف ایجاد شیوه­های مؤثر و کارآمد در برابر بحران­­های پیشِ­ روی انسانِ مدرن، گرد هم آیند تا با ارائۀ الگو­هایی در برابر نظم موجود و نفی قالب­های سنتی، زمینه­های آزادی بشری را فراهم آورند.
 از سوی دیگر با نظر به اینکه اکسپرسیونیسم دیدگاهی اجتماعی- فرهنگی به مسائل زندگی انسان دارد، در ادبیات، پرداختن به این مقوله مسائل مختلف ادبی به­ویژه جنبه­های زبانی و بلاغی را تحت­الشعاع خود قرار می­دهد، از این رو در این جستار برآنیم تا ضمن ارائه مختصاتی از  مکتب اکسپرسیونیسم و پیوند آن با ادبیات، به بررسی جنبه­های مختلف شعری از بزرگ بانوان شاعر ایرانی از جمله­: پروین اعتصامی، فروغ فرخزاد، سیمین بهبهانی، ژاله اصفهانی و طاهره صفارزاده از منظر این مکتب و ساختار زبانی و بلاغی مربوط به آن بپردازیم.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

An Investigation of Expressionist Ideas of Contemporary Persian Female Poets

نویسندگان [English]

  • Naser Alizadeh 1
  • Fatemeh Manavi 2
1 Azarbayjan shahid madani university
2 Azarbayjan shahid madani univercity
چکیده [English]

Expressionism or Constructionism is a school in literature, painting, and cinema in the early twentieth century in Germany. Expressionism in literature is the way that looks at the world through emotions which can be a sign of reaction and romantic desires of artists who lived in industrial and developing societies in the early twentieth century. Moreover, they aimed at providing a definition of capitalist society in order to challenge the various crises rejecting the traditional models in order to set the ground for human freedom.
On the other hand, since expressionism has a social and cultural perspective on human life, it affects different literary issues especially linguistic and rhetorical aspects. This article attempts to briefly describe the characteristics of the Expressionist school and scrutinize the samples of poems by Persian famous female poets including Parvin Etesami, Forough Farrokhzad, Simin Behbehani, Zhaleh Esfahani, and Taherh Saffarzadeh based on this approach.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Expressionism
  • man
  • poetry
  • Persian female poets
-­ آراسته، محمد (1381)، نقد و نگرش بر فرهنگ اصطلاحات علمی و اجتماعی، تهران: جهانبخش.
- اصفهانی، ژاله (1384)، مجموعه اشعار، تهران: نگاه.
- اعتصامی، پروین (1368)، دیوان، به کوشش منوچهر مظفریان، تهران، علمی و کتاب آفرین.
- بهبهانی سیمین (1384)، مجموعه اشعار، تهران: نگاه.
- بهبهانی سیمین (1378)، یاد بعضی نفرات، تهران: البرز.
- تیلیش، پل (1366)، شجاعت بودن، ترجمة مراد فرهاد پور، تهران، علمی و فرهنگی.
- حقوقی، محمد (1384)، شعر زمان ما، تهران: نگاه.
- خوش­نظر، زهرا (1392)، بررسی زندگی و آثار زنده یاد طاهره صفارزاده شاعر اندیشه­های جهانی، تهران: کتاب سبز.
- داد، سیما (1371)، فرهنگ اصطلاحات ادبی، تهران: مروارید.
- روزبه، محمدرضا (1379)، سیرتحول غزل فارسی، تهران: روزنه.
- زرقانی، سیدمهدی (1387)، چشم­انداز شعر معاصر ایران، تهران: ثالث.
- زرین کوب، حمید (1385)، چشم­انداز شعر فارسی، تهران: توس.
- زمانیان مهدی (1381)، اکسپرسیونیسم در ادبیات، کتاب ماه فلسفه و ادبیات، فروردین و اردیبهشت، شماره­ی 55-54، صص39-3).
- سید حسینی، رضا (1376)، مکتب­های ادبی، تهران: نگاه.
- شمیسا، سیروس، حسین­پور، علی (1380)، جریان سمبولیسم در شعر معاصر ایران، مجله مدرس علوم انسانی، شماره 20، صص42-27).
- صفارزاده، طاهره (1357)، مجموعه شعر حرکت و دیروز، تهران: رواق.
- صفارزاده، طاهره (1384)، مجموعه اندیشه در هدایت شعر، تهران: نزدیک.
- صفارزاده، طاهره (1387)، مجموعه طنین بیداری،تهران: تکا.
- صفارزاده، طاهره (1386)، طنین در دلتا، تهران: مهر بیداری.
- فرخزاد، فروغ (1379)، مجموعه اشعار، تهران: مروارید.
- قائمیان، حسن (1383)، دربارة ظهور و علائم آن، تهران: اسطوره.
- کوچترنی، الکساندر (1374)، ماهیت و حدود اکسپرسیونیسم، ترجمة محمود حسینی زاده، نشریة هنر و معماری، تابستان و پاییز، شماره، صص124-113.
- مختاری، محمد (1380)،  انسان در شعر معاصر، تهران: توس.
- ملکیان، مصطفی (1385)، مهرماندگار، تهران: نگاه معاصر.
- نیچه، فردریش (1351)، چنین گفت زرتشت، ترجمة داریوش آشوری و اسماعیل خویی، تهران: نشر نیل.
- یوسف نیا، سعید (1377)، در جست و جوی جانب آبی، تهران: معیار.