تحلیل بن مایه «خار سر دیوار» در غزلیات صائب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی- دانشگاه فرهنگیان

2 استادیارگروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان

3 دبیر آموزش و پرورش استان البرز

10.22075/jlrs.2022.25800.2031

چکیده

چکیده
امروزه در مطالعات سبک شناختی و نیز نقد و تحلیل آثار ادبی، بررسی بن مایه ها (موتیف یا موتیوها) از نظر بسامد و کارکرد آن ها، یکی از ارکان مهم شناخت سبک و از ابزارهای اصلی سنجش و نقد به شمار می رود. در میان سبک های شعر فارسی، سبک هندی و از بین شاعران سبک هندی، صائب در بهره گیری از بن‌مایه سرآمد هستند؛ به گونه ای که این امر یکی از برجسته ترین خصایص سبک هندی و شعر صائب قلمداد می شود. در این جستار منظور ما از بن مایه، واژگان، ترکیب ها، تصویرها، عبارت های کلیشه ای یا هر عنصر تکرارشونده ای است که شاعر بر محور آن ها تصویرسازی، مضمون پردازی و ایجاد شبکۀ تداعی می کند. «خار سر دیوار» از بن مایه های پرکاربرد با بیش از 90 بار تکرار در شعر صائب است. او بر اساس ویژگی ها و جنبه های مختلف این بن مایه، مضامین و تصاویر متعدد و متنوعی آفریده که در این مقاله کوشیده ایم با روش توصیفی- تحلیلی، خوشۀ خیال این عنصر و تصویرگری صائب بر محور آن را مورد تجزیه و بررسی قرار دهیم. دستاورد پژوهش مبین آن است که صائب به مدد قدرت تخیل شگفت انگیز، از منظرهای متفاوت به یک پدیدۀ واحد می نگرد و در هر نگاه، معنایی تازه بر آن می افزاید و مضمونی نو می سازد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Analysis of The Motif of the ” Thom on The Wall” In The Collection of Lyric Poems Of Sa'eb

نویسندگان [English]

  • Morteza Ghasemi 1
  • hossein hassan rezaei 2
  • Noshin Ghasemi 3
1 Assistant Professor, Department of Persian language and literature, Farhangian University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Farhangian University. tehran.Iran
3 Education teacher of Alborz Province
چکیده [English]

Abstract
Nowadays, in stylistic studies, as well as in the criticizing and analyzing of literary works, the study of motives is one of the important factors of cognition styles and one of the main instruments of measurement and critique in terms of their frequency and function. Among the styles of Persian poetry, The Indian style and among the Indian style poets, Saeb came to enjoy the motif as one of the most prominent features of the Indian style and Sa'eb poetry. In this research, Motif, means the words by which the poet relies on illustration, theme design, and the creation of associate network, such as dew, bubbles, tear of kebab and paper flowers. “Thom on the wall” is one of the most popular motifs with more than 90 repetitions in Sa'eb poetry. Based on the various features and aspects of this motif, he created various themes and images. In this paper the researcher applied a descriptive-analytic method to analyze the illusion cluster of this element to study the of Sa'eb's image on its basis.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Indian Style
  • Sa'eb
  • Motif of the Thom on the wall
  • Image
  • Associate network