تحلیل بلاغی توصیفات سه منظومۀ عامیانۀ کُردی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیارزبان و ادبیات فارسی دانشگاه سمنان

2 دانشجوی دکتری زبان و ادب فارسی دانشگاه سمنان (نویسنده مسئول)

10.22075/jlrs.2022.27010.2091

چکیده

داستان‌های عامیانه از جنبه‌ها وابعاد مختلف از جمله بعد بلاغی قابل بررسی هستند. در این مقاله سه داستان کُردی «شورمحمود و مرزینگان»، «شیخ فرخ و خاتون استی» و «شیخ صنعان که به اهتمام قادر فتاحی قاضی گردآوری شده از نظر بلاغی تحلیل و بررسی شده است. توصیفاتی که در این داستان ها آمده متناسب با اندیشه و زندگی گویشوران کرد جلوه های بلاغی ویژه‌ای یافته است. ضمن بررسی بلاغی توصیفات داستان های مذکور آنها را با نمونه‌های مشابه در متون نظم فارسی و اشعار عامیانه نیز تطبیق داده‌ایم. حاصل این تحلیل و تطبیق ها آن است که این سه منظومۀ عامیانه ی کُردی ازنظر فکری و زبانی شباهت زیادی به سبک دورۀ خراسانی دارند و به‌لحاظ انواع ادبی نیز از نوع غنایی هستند؛ امادر مقایسه با نمونه‌های متون نظم فارسی عنصر تشبیه در آنها بسامد بالاتری دارد.
جستجوهای بیشتر در تحلیل بلاغی داستان های مذکور نشان داد بلاغت تشبیه محور این داستان ها با بلاغت اشعار عامیانه به ویژه دوبیتی های عامیانه همانندی هایی دارد اما موارد متعددی نیز در این داستان ها وجود دارد که خاص و منحصر به فرد است و در حدود جستجوی نگارندگان مشابهی برای آنها در ادبیات رسمی و اشعار عامیانه وجود ندارد

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Rhetorical analysis of descriptions of three Kurdish folk poems

نویسندگان [English]

  • Hasan Tabatabaei 1
  • Ferasat Dezhdah 2
1 Semnan University
2 Department of persian language and literature faculty of humanities semnan university
چکیده [English]

Folk tales can be studied from various aspects and dimensions, including the rhetorical dimension. In this article, the three Kurdish stories "Shur Mahmoud and Marzingan", "Sheikh Farrokh and Khatun Esti" and "Sheikh Sanan", which were compiled by Qader Fattahi Ghazi, have been analyzed and examined from a rhetorical point of view. The descriptions given in these stories have found special rhetorical effects in accordance with the thought and life of Kurdish speakers.
. While rhetorically examining the descriptions of the mentioned stories, we have also adapted them with similar examples in Persian poetry texts and folk poems. The result of these analyzes and comparisons is that these three Kurdish folk poems are intellectually and linguistically very similar to the style of the Khorasani period and are also lyrical in terms of literary types; However, compared to the examples of Persian order texts, the element of simile in them has a higher frequency.
Further searches in the rhetorical analysis of the mentioned stories showed that the metaphorical rhetoric of these stories is similar to the rhetoric of folk poems, especially folk couplets, but there are many cases in these stories that are special and unique and within the search of the authors. There is no similarity for them in official literature and folk poetry.

کلیدواژه‌ها [English]

  • : Rhetorical analysis
  • description
  • Sheikh Sanan
  • Sheikh Farrokh and Khatun Esti
  • Shoor Mahmoud and Marzingan