تصویر آز در ادبیات مانوی فارسی و بهشت گمشدۀ جان میلتون

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران (نویسنده مسئول)

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، زبان و ادبیات انگلیسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

10.22075/jlrs.2025.37686.2655

چکیده

یکی از شاخه‌های ادبیات تطبیقی بررسی تصویرها و درون‌مایه‌های مشابه در ادبیات جهان است. اگرچه پژوهش‌های پیشین به تأثیر ادبیات مانَوی فارسی در بهشت گمشده (1667) نوشتۀ جان میلتون اشاره کرده‌اند، با این‌حال به تصویر دیو مانوی آز در مقایسه با بازنمایی شیطان در حماسۀ میلتون کمتر پرداخته شده‌است. این موضوع به‌ویژه از آن جهت حائز اهمیت است که ثنویت مانوی برداشت‌های یگانه‌انگارانه (مونیسم) از بهشت گمشده را به پرسش می‌کشد. براین‌اساس، این جستار با بررسی زبان و عواطف از هم‌گسستۀ شیطان نشان می‌دهد که رگه‌هایی از ثنویت مانَوی در این حماسه وجود دارد. در بخش دوم جستار، بر بازنمایی همدلانۀ شیطان تمرکز می‌کنیم تا درگیری عاطفی خواننده با اثر را برجسته سازیم. ساز و کارهای عاطفی روایت در بهشت گمشده با هدف روشن الاهیاتی نویسنده، یعنی توضیح منطق دادورزانۀ هستی، در تضاد است. بدین‌سان، چنین می‌نماید که احساسات دوگانۀ دیو مانوی، که بنا بود ما را از متن دور کند، با شور عاطفی در تصویرسازی شخصیت شیطان درهم می‌آمیزد، تا آن‌جا که شیطان نه یک دیو بلکه به انسان می‌ماند، و سرشتی دورگه و متناقض دارد. هدف فرجامین این خوانش تطبیقی از بهشت گمشده توضیح ناسازگاری قصد مؤلف (میلتون) با تأثیر روایت است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Image of A̅z in Persian Manichean Literature and Milton's Paradise Lost

نویسندگان [English]

  • Seyyed Mehdi Mousavi 1
  • Amir Hasanzadeh 2
1 Assistant Professor, Department of English language and Literature, University of Semnan, Semnan, Iran (Correspondence Author):
2 MA student, English Literature, University of Semnan, Semnan, Iran.
چکیده [English]

One branch of comparative literature is to study similar themes and images across world literature. While previous studies have mentioned the influence of Persian Manichean literature on John Milton's Paradise Lost (1667), little has been done on the image of Manichean demon A̅z in comparison to Milton's representation of Satan. This is especially significant because Manichean dualism undermines the assumed monism of Milton's epic. Accordingly, this essay shows traces of Manichean dualism in the epic by discussing Satan's language and fractured passions. In the second part of the essay, we focus on the sympathetic representation of Satan as to bring to the fore the emotional readerly engagement of the book. The affective narrative moves of Milton seem to contradict the more explicit theological authorial intentions, i.e. the just logic of the world. Thus, the dualistic passions of a Manichean demon, while meant to alienate us from the text, seem to merge with an affective intensity in the depiction of Satan's character, so much so that he becomes less a demon than a human, and gains a contradictory and hybrid nature. Ultimately, the objective of this comparative reading of Paradise Lost is to explain the incongruity between the author's (Milton) intentions and the narrative effects.

کلیدواژه‌ها [English]

  • John Milton
  • Manichaeism
  • Paradise Lost
  • passion
  • sympathy

مراجع

- Bahar, M., & Abolghasem Is. (2015). Adabiyat Ma'nawi (Manichean Literature). Tehran: Karnameh [in Persian].
- Baker-Brian, N. (2011). Manichaeism an Ancient Faith Rediscovered. T & T Clark.
- Bernhard, K J (2006). Paradise Impaired: Duality in Paradise Lost. Diss. Florida Atlantic University, Honors College.
- Bloom, H. (2009). Ruin the Sacred Truths: Poetry and Belief from the Bible to the Present. Harvard UP.
- Burkitt, F. C. (1922). "The Religion of the Manichees." The Journal of Religion 2(3). pp. 263–76. https://doi.org/10.1086/480284
- Carey, J. (1999). "Milton's Satan." The Cambridge Companion to John Milton, second edition. Ed. Dennis Danielson. Cambridge UP. pp. 160-174.
- Corns, T. N. (2014). Regaining Paradise Lost. Routledge.
- Doostkhah, J. (1998). "Az and Niyaz, Two Powerful and Haughty Demons in Persian Mythology and Epics." Sydney Studies in Religion. pp.67-70.
- Fisher, P. F. (1956). "Milton's Theodicy." Journal of the History of Ideas 17(1). pp. 28–53. https://doi.org/10.2307/2707684
- Forsyth, N. (2002). The Satanic Epic. Princeton UP.
- Gardner, I., & BeDuhn, J. (2020). The Founder of Manichaeism: Rethinking the Life of Mani. Cambridge UP.
- Hayati, Z., & Jabbari, S. (2023). "Semantic Opposites and Puns in Masnavi Ma'navi: Linking Structure of Thought and Language." Semnan University: Journal of Linguistic and Rhetorical Studies 15(32). 77-110. https://10.22075/jlrs.2022.27364.2115, [in Persian].
- Hazlitt, W. (1960). "On Shakespeare and Milton." Lectures on the English Poets. Dent & Sons, Ltd.
- Herman, P. C. (2008). Destabilizing Milton: 'Paradise Lost' and The Poetics of Incertitude. Palgrave Macmillan.
- Milton, J. (1985). "De Doctrina Christiana [extracts]." In John Milton: Selected Prose, edited by C. A. Patrides. New and Revised ed., U of Missouri P, 1985, pp. 359-97.
- Milton, J. (2007). Paradise Lost. Edited by Barbara Kiefer Lewalski, Blackwell Publishing.
- Mirecki, P. A., & BeDuhn, J. (2001). The Light and the Darkness: Studies in Manichaeism and Its World. Brill.
- Nuttall, A. D. (1998). The Alternative Trinity: Gnostic Heresy in Marlowe, Milton, and Blake. Oxford UP.
- Quint, D. (2014). Inside 'Paradise Lost': Reading the Designs of Milton's Epic. Princeton UP.
- Revard, S. P. (1973). "Satan's Envy of the Kingship of the Son of God." Modern Philology 70(3). pp. 190–198. https://doi.org/10.1086/390409
- Tayefi, Sh., & Nazemianpour, B. (2024). "'Allure'" as an Aesthetic Element in Novel." Semnan University: Journal of Linguistic and Rhetorical Studies. 15(38). 9-38. https: //doi.org/10.22075/jlrs.2024.34419.2484, [in Persian].
- Stevens, P. (2023). "Milton's Hamlet: The Tragedy of Adam Unparadized." Milton Studies 65(1). pp. 71-99. https://doi.org/10.5325/miltonstudies.65.1.0071
- Sundermann, W. (2003). "The Zoroastrian and the Manichaean Demon A̅z." Paitimāna. pp. 328–338.
- Torabi, K. (2011). Zoroastrian dualism in Paradise Lost. (PhD Dissertation). California State University, Northridge.
مطالعات زبانی و بلاغی
دوره 17، شماره 43
در حال تکمیل شدن
فروردین 1405
صفحه 135-152

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار