تأثیر سن، جنسیت و نوع تکلیف بر درک استعاره‌های تجسم‌یافته در کودکان فارسی‌زبان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری ، گروه زبانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.

2 دانشیار، گروه آموزشی زبانشناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه زبانشناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

10.22075/jlrs.2025.38553.2729

چکیده

این پژوهش به بررسی تأثیر سن (8 و 12 سالگی)، جنسیت و نوع تکلیف (دیداری/شنیداری) بر درک استعاره‌های تجسم‌یافته مرتبط با اندام‌های حسی-حرکتی (چشم، گوش، دست و پا) در کودکان فارسی‌زبان می‌پردازد. با استفاده از طرح مقطعی، 160 کودک دبستانی آزمون‌های درک استعاره را در دو قالب دیداری (تصویر-محور) و شنیداری (داستان-محور) تکمیل کردند. یافته‌ها تفاوت‌های رشدی را نشان داد: کودکان 8 ساله درک بهتری از استعاره‌های مرتبط با دست داشتند، در حالی که کودکان 12 ساله در استعاره‌های مرتبط با چشم در تکالیف دیداری و استعاره‌های مرتبط با گوش در تکالیف شنیداری عملکرد بهتری نشان دادند. اثرات جنسیتی در گروه‌های سنی مختلف مشاهده شد - پسران 8 ساله در استعاره‌های شنیداری مرتبط با پا عملکرد بهتری داشتند، در حالی که دختران در استعاره‌های دیداری مرتبط با دست از پسران پیشی گرفتند. در بین کودکان 12 ساله، دختران در چندین دسته عملکرد برتری داشتند: استعاره‌های مرتبط با گوش و استعاره‌های مرتبط با دست. نتایج همچنین نشان‌دهنده‌ی همبستگی مثبت بین استعاره‌ها، نوع تکلیف آزمون (دیداری و شنیداری) و کانال حسی (گوش‌ها و چشم‌ها) مرتبط با استعاره بود. این یافته‌ها نشان می‌دهد که: (1) درک استعاره تجسم‌یافته با افزایش سن از حوزه‌های حسی لمسی به حوزه‌های حسی انتهایی تغییر می‌کند، (2) تفاوت‌های جنسیتی در پردازش استعاره تا سن 8 سالگی ظاهر می‌شوند و تا سن 12 سالگی تشدید می‌شوند، و (3) تخصص کانال حسی با رشد شناختی برجسته‌تر می‌شود. این مطالعه شواهد تجربی برای طراحی مطالب زبانی متناسب با سن و جنس در زمینه‌های آموزشی ارائه می‌دهد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Age, Gender, and Task Type Effects on Embodied Metaphor Comprehension in Persian-Speaking Children

نویسندگان [English]

  • Talayeh Jafari 1
  • Hayat Ameri 2
  • Arsalan Golfam 3
1 Ph.D. student of Department of Linguistics, SR.C, Islamic of University, Tehran, Iran.
2 Associate Professor, Department of Linguistics, Faculty of Humanities, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran (Corresponding Author)
3 Associate Professor, Department of Linguistics, Tarbiat Modarres University
چکیده [English]

This study examines how age (8 vs. 12 years), gender, and task type (visual/auditory) influence the comprehension of embodied metaphors related to sensory-motor organs (eyes, ears, hands, feet) in Persian-speaking children. Using a cross-sectional design, 160 elementary school children completed metaphor comprehension tests in both visual (image-based) and auditory (story-based) versions. Results revealed developmental differences: 8-year-olds showed superior understanding of hand-related metaphors, while 12-year-olds excelled in eye-related metaphors during visual tasks and ear-related metaphors during auditory tasks. Gender effects emerged across age groups - 8-year-old boys performed better with foot-related auditory metaphors, whereas girls surpassed boys in hand-related visual metaphors. Among 12-year-olds, girls demonstrated superior performance across multiple categories: ear-related and hand-related metaphors. The results also indicated a positive correlation between the metaphors, the task type (visual and auditory), and the sensory channel (ears and eyes) associated with the metaphor. These findings suggest that: (1) embodied metaphor comprehension shifts from haptic to distal sensory domains with age, (2) gender differences in metaphor processing emerge by age 8 and intensify by age 12, and (3) sensory-channel specialization becomes more pronounced with cognitive development. The study provides empirical evidence for designing age- and gender-appropriate linguistic materials in educational contexts.

کلیدواژه‌ها [English]

  • embodied metaphor
  • child development
  • age
  • gender
  • task type

مراجع

  • Bialeka-Pikul, M. (2003). “Metaphors in preschool child thinking about the mind”. Journal Psychology of Language and Communication. Vol. 17. No. 2. pp. 37-47.
  • Gibbs, R. W. (2006). Metaphor and thought: Analyses, applications, and conceptual changes. Cambridge University Press.
  • Ginsburg, H. P. (1997). Entering the child's mind: The clinical interview in psychological research and practice. New York: Cambridge University Press.
  • Golfam, A., & Ranginkaman, F. (2007). "Acquiring Metaphor in Preschool Children." Collection of Articles, Allameh Tabataba'i University. 220: 708-718.
  • Inhelder, B., & Piaget, J. (1958). The growth of logical thinking from childhood to adolescence. New York: Basic Books.
  • Jafari, T., Ameri, H. & Golfam, A. (2023). “The impact of age and gender in understanding embodied metaphors in at the Concrete Operational Stage: A Study on Persian-Speaking Children”, Sociolinguistics, 6 (3), p. 45-50.
  • Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors We Live By. Chicago: University of Chicago Press.
  • Mead, D. (2010). The role of social interactions in children's understanding of figurative language. Child Development Research, 2010.
  • Piaget, J. (1952). The Origins of Intelligence in Children. New York: International Universities Press.
  • Raghibdoost, S. (2015). Development of metaphor understanding in 6 through 8-year-old Persian-speaking children, Language Cognition, 6, (11), pp. 137-160.
  • Sadeghi, Sh. (2013). "Evaluating the Growth of Metaphorical Language in Persian-Speaking Children: A Comparative Study." Science of Language, 1(1).
  • Shin, Y., et al. (2014). Gender differences in children's understanding of metaphor. Journal of Child Language, 41(3), 662-683.
  • Shoja’e Razavi, S., Roshan, B., Pour Ebrahim, Sh. and Sabouri, N. (2016). "Examining the Process of Growth in the Comprehension of Embodied Metaphors in Persian-Speaking Children Aged 2 to 5." Linguistic Studies. 7 (5): 293-310.
  • Soltani, V. (2013). Designing a Rehabilitation Program for the Comprehension of Abstract Concepts Using Embodied Conceptual Metaphors in Persian-Speaking Hearing-Impaired Children Aged 5 to 7. Thesis, Institute for Cognitive Science Studies (non-profit, non-governmental)
مطالعات زبانی و بلاغی
دوره 17، شماره 43
فروردین 1405
صفحه 47-74

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار