دانشگاه سمنان مطالعات زبانی و بلاغی 2008-9570 12 26 2021 12 22 Investigating Conterminous Oppositions in Khosrow, Shirin, Lily, and Majnoon of Nezami بررسی تقابل‌های هم‌جوار در دو منظومۀ خسرو و شیرین و لیلی و مجنون نظامی 7 32 5587 10.22075/jlrs.2021.21515.1788 FA فاطمه اسفندیاری مهنی دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه یزد (نویسنده مسئول) محمدرضا نجاریان استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه یزد 0000-0001-9193-3882 محمد خدادادی دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه یزد 0009-0001-2602-1016 Journal Article 2020 10 07 Conterminous opposition is a term associated with the science of syntactic semantics. The term is the accompaniment of two reciprocal elements and also it is one of the hidden arts in Nezami’s poetry. In this article, based on the theory of syntax, an attempt has been made to study and analyze its various constructions and various patterns. Of these oppositional patterns the following items have been presented: Conterminous oppositions in a sentence with the same grammatical identity, conterminous oppositions with heterogeneous grammatical identities, inflectional and non-inflectional contrast, the study of proximity magic that repeats words based on contradiction, paradox equivocality, opposition, incremental pun, dynamic pun, and also music of the conterminous oppositions. The structure of literary images using oppositions, the union of them, and their difference are intellectually very important in poetry. The association of these patterns with other rhetorical and aesthetic elements increases their semantic capacity and rhetorical beauty. This diversity has made Nezami’s poetry more dynamic in terms of rhetoric, language, and meaning. Avoiding binary opposition, which is in three forms of subversion of values, a negation of oppositions, and addition of them is one of the most important opposition in Nezami’s poetry to express the desired meaning. In this research, conterminous oppositions are introduced and syntactic structure, especially the rhetorical structure of the verses that include this art, have been analyzed aesthetically in the two poems of Khosrow and Shirin, Lily and Majnoon of Nezami. تقابل‌های هم‌جوار، اصطلاحی است در پیوند با علم معانی نحو. این اصطلاح که همنشینی دو رکن متقابل است، یکی از هنرهای پنهان در شعر نظامی بوده که در این مقاله براساس نظریه علم معانی نحو سعی شده ساخت‌های گوناگون و الگوهای متعدّد آن بررسی و تحلیل گردد. ازجملۀ این الگوهای تقابلی عبارت‌اند از: تقابل‌های هم‌جوار در یک جمله با هویت دستوری یکسان، تقابل‌های هم‌جوار با هویت دستوری ناهمسان، تقابل‌های عطفی و غیرعطفی، موسیقی تقابل‌های هم‌جوار، ساختار تصویرهای ادبی با استفاده از تقابل و... . همراهی این الگوها با دیگر عناصر بلاغی و زیبایی‌شناسی، بر ظرفیت معنایی و حسن بلاغی آن‌ها می‌افزاید. این گونه‌گونی موجب پویایی بیشتر شعر نظامی از جهت بلاغی، زبانی و معنایی شده ‌است. فراروی از تقابل‌های دوگانه که به سه صورت واژگون کردن ارزش‌ها، نفی تقابل‌ها و جمع تقابل‌هاست، از موارد بسیار مهم تقابلی در شعر نظامی برای بیان معنای موردنظر می‌باشد. در این پژوهش، تقابل‌های هم‌جوار معرفی گردیده و ساختار نحوی، به‌ویژه بلاغی ابیاتی که شامل این هنر هستند، در دو منظومۀ خسرو و شیرین و لیلی و مجنون نظامی تحلیل زیباشناسی شده‌اند.

https://rhetorical.semnan.ac.ir/article_5587_492114f6915a69aa3dd005aa4233ef51.pdf

دانشگاه سمنان مطالعات زبانی و بلاغی 2008-9570 12 26 2021 12 22 Discussion on "Zemn-al-lafz" and "Tarjomat-al-lafz" Figurative Devices Based on the Text of the Manuscript of " Rasa'il al-Ijaz " بحثی دربارة آرایه‌های «ضمن‌اللّفظ» و «ترجمة‌اللّفظ» بر مبنای متن نسخۀ خطّی «رسایل‌الاعجاز» 33 52 6038 10.22075/jlrs.2021.21187.1764 FA مریم افضلی دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران (نویسندة مسئول) احمد امیری خراسانی استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران محمد صادق بصیری استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران Journal Article 2020 08 25 One of the prose works of Amir Khosrow Dehlavi is the valuable book "Rasa'il al-Ijaz", which was written in the early eighth century AH. The author, while using a lot of literary figurative devices in the text of the work, has dedicated its third treatise to rhetoric. In this sector, he has taken over some past figurative of the device and some figurative of the device in this sector, are made by Amir Khosrow himself, which shows his mastery and knowledge in this field. Ambiguity or imagination is one of the literary figurative devices that has a special place in this valuable work. Observance of verbal proportion and also the ambiguity of proportion have a great role in this text. The abundant use of some special and rare figurative devices, such as "Tarjomat-al-lafz" and "Zemn-al-lafz" in this work, which according to the author claims, is one of his innovations, in line with the purpose of observing proportionality, is remarkable; But with a little care and comparison with other rhetorical books, we find that these figurative of devices are sometimes mixed with some similar industries, and some of them existed before Amir Khosrow with a slight difference, and their basis in previous rhetorical books, Been. Considering the importance and position of this work in the field of literary works of technical and artificial prose, the authors in this study, while examining the place of ambiguity in this work, critique and analyze some of its new figurative devices, such as "Tarjomat-al-lafz" and "Zemn-al-lafz". یکی از آثار منثور امیرخسرو دهلوی، کتاب ارزشمند رسایل‌الاعجاز است که در اوایل قرن هشتم ه.ق به رشتۀ تحریر درآمده است. این اثر شامل پنج رساله است و موضوع اصلی آن، ترسّل و انشاست. نویسنده ضمن به‌کارگیری فراوان آراستگی های ادبی در متن اثر، رسالۀ سوم آن را به بلاغت اختصاص داده است. وی در این بخش، تصرّفاتی در برخی از صنایع گذشته کرده، برخی از صنایع این بخش نیز برساختۀ خود امیرخسرو است که نشان از تبحّر و آگاهی وی در این حوزه دارد. ایهام یا تخییل، ازجمله صنایع ادبی است که در این اثر ارزشمند، دارای جایگاهی ویژه است. رعایت تناسب لفظی و ایهام تناسب، نقش بسزایی در این متن دارد. به‌کارگیری فراوان برخی از صنایع خاص و نادر، مانند ضمن‌اللّفظ و ترجمة‌اللّفظ در این اثر که طبق اذعان مؤلّف، از ابداعات اوست، در مسیر هدف رعایت تناسب، قابل توجه است؛ امّا با اندکی دقّت و مقایسه با کتاب‌های بلاغی دیگر، پی می‌بریم که این آرایه‌ها گاهی با برخی صنایع مشابه آمیخته شده‌ و برخی از آن‌ها پیش از امیرخسرو نیز با اندکی تفاوت، وجود داشته‌اند و اساس آن‌ها در آثار بلاغی سابق مطرح بوده است. نظر به اهمیت و جایگاه این اثر در حوزۀ آثار ادبی نثر مصنوع ، نویسندگان در این پژوهش بر آن هستند که ضمن بررسی جایگاه ایهام در این اثر، برخی صنایع جدید آن نظیر ضمن‌اللّفظ و ترجمة‌اللّفظ را مورد نقد و تحلیل قرار دهند.

https://rhetorical.semnan.ac.ir/article_6038_6bb56208f672af0dd65451f869fedfd9.pdf

دانشگاه سمنان مطالعات زبانی و بلاغی 2008-9570 12 26 2021 12 22 parody and women's discourse in Tahmineh's Story novel نقیضه‌پردازی و گفتمان زنانه در رمان قصه تهمینه 53 80 6043 10.22075/jlrs.2020.20375.1717 FA عبدالله حسن زاده میرعلی دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سمنان فاطمه زمانی استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه کوثر بجنورد (نویسنده مسئول) Journal Article 2020 05 13 One of the achievements of the Constitutional Revolution at various levels of society and consequently literary texts is to pay attention to women and discuss their issues and problems. for example, we can mention the works of Mohammad Mohammad Ali, in which women have a special position. he can try to show another voice (woman) that has been silenced in front of the dominant power and ideology of patriarchy by using the story of Rostam and Sohrab and recreating this story from Tahmineh's feminine point of view. This article is trying to answer the question that how the intertextual relations of this work with Shahnameh have led to polyphony and women's discourse in Tahmineh's story novel. Therefore, the article has shown the author's linguistic and sociological contradictions from the story of Rostam and Sohrab relying on the logic of Bakhtin's dialogue. the result of the issue has shown that the author in order to centralize the position of women in recreating the story of Shahnameh uses the features of women's discourse such as the color-word, women's perspective, women's words, women's emotions, and feelings, women's syntactic structure in sentences. Also, in the sociological contradiction of the Shahnameh narration, he has dealt with women's intellectual and financial independence, women's identity, struggle against women's being different, and so on. یکی از دستاوردهای انقلاب مشروطه در سطوح مختلف اجتماعی و به تبع آن متون ادبی، توجه به زنان و طرح مسائل و مشکلات آنان است. ازجمله می‌توان به آثار محمّد محمّدعلی اشاره کرد که در آن، زنان جایگاهی ویژه دارند. وی در رمان قصة تهمینه با استمداد از داستان رستم و سهراب و بازآفرینی آن از زاویة ‌دید زنانة تهمینه، صدای دیگری (زن) را که در برابر قدرت و ایدئولوژی مسلّط مردسالار خاموش مانده‌ است، به گوش می‌رساند. این جستار درصدد پاسخگویی به این پرسش است که روابط بینامتنی این اثر با شاهنامه چگونه منجر به چندصدایی و گفتمان زنانه در رمان قصة تهمینه شده ‌است. از این رو، با تکیه بر منطق گفت‌وگویی باختین، نقیضه‌پردازی‌های زبانی و جامعه‌شناختی نویسنده از داستان رستم و سهراب نشان داده شده ‌است. نتیجة این بررسی حاکی از آن است که در نقیضه‌پردازی زبانی نویسنده به‌منظور محوری ساختن جایگاه زنان در بازآفرینی داستان شاهنامه، از ویژگی‌های گفتمان زنانه مانند رنگ‌واژه‌ها، زاویة دید زنانه، واژگان زنانه، عواطف و احساسات زنانه و ساختار نحوی زنانه در جملات بهره می‌گیرد. همچنین وی در نقیضه‌پردازی جامعه‌شناختی از روایت شاهنامه، به استقلال فکری و مالی زنان، هویت زنانه، مبارزه با دیگری بودن زنان و غیره پرداخته ‌است.

https://rhetorical.semnan.ac.ir/article_6043_2e9777b99786a3ef6e5d786e2bc2e16f.pdf

دانشگاه سمنان مطالعات زبانی و بلاغی 2008-9570 12 26 2021 12 22 An Investigation of the Row and its Place in Persian Lyric Poems of Ghaleb Dehlavi بررسی ردیف و جایگاه آن در غزلیات فارسی غالب دهلوی 81 106 6044 10.22075/jlrs.2021.21929.1823 FA سیدابرار حسینی دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار 0000-0002-1481-1053 عبدالغفور جهاندیده عضو هیأت علمی دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار (نویسندۀ مسئول) 0000-0002-2178-4401 Journal Article 2020 11 25 A row is one of the elements of classical Persian poetry and as one of the main pillars of lateral music, it plays a major role in classical and ancient Persian poetry and contributes greatly to the melody and soft listening of the poem. In Persian poetry, at first, the row was very weak; but as the poetry evolved and went through different stages of development, the wide usage of the row was observed. One of the poets who paid special attention to ROW and ROW has a high frequency in his poems was Ghalib Dehlavi. In Persian lyric poems of Ghalib Dehlavi, the presence of rows and especially long and difficult rows is prominent. In this article, the row in all Ghalib Persian sonnets has been studied, and by providing accurate statistics, it has been determined that the number of different Ghalib sonnets is much more than his lineless lyric sonnets. The statistics of the types of lines in Dehlavi's Persian sonnets show that a verb-type row comprises more than half of all the lines of his Persian sonnets. On the other hand, the functions of the row in Ghalib Persian lyric poems have also been studied and it has been concluded that functions such as music and melody, row fit with the theme of the poem, accompanying and unifying the audience, integration of thoughts and imaginations of the poet, highlighting a specific image or theme and the richness of the lyric song with the similarity of row and rhyme has been considered by the poet in Persian lyric poems. ردیف یکی از عناصر شعر کلاسیک فارسی است و به‌عنوان یکی از ارکان اصلی موسیقی کناری، در شعر کلاسیک و کهن فارسی نقش عمده‌ای ایفا کرده، به آهنگ و گوش‌نوازی شعر، کمک شایانی می‌کند. در شعر فارسی، ابتدا ردیف کم‌رنگ بود؛ امّا هرچه شعر به تکامل نزدیک‌تر می‌شد و مراحل مختلف رشد را می‌پیمود، دامنۀ استفاده از ردیف گسترده‌تر می‌شد. یکی از شاعرانی که توجه ویژه‌ای به ردیف داشته و ردیف در اشعار او بسامد بالایی دارد، غالب دهلوی است. در غزلیات فارسی غالب دهلوی، حضور ردیف، به‌ویژه ردیف‌های طولانی و دشوار، برجسته است. در این نوشتار، ردیف در تمام غزل‌های فارسی غالب دهلوی مورد بررسی قرار گرفته و با ارائۀ آمارهای دقیق، مشخص شده است که تعداد غزل‌های مردّف غالب، از غزلیات بدون ردیف او بسیار بیشتر است. آمار انواع ردیف در غزلیات فارسی غالب نشان می‌دهد ردیف‌هایی از نوع فعل، بیش از نیمی از کل ردیف‌های غزلیات فارسی وی را دربر می‌گیرد. از سوی دیگر، کارکردهای ردیف در غزلیات فارسی غالب دهلوی نیز مورد بررسی قرار گرفته و این نتیجه حاصل شده است که کارکردهایی چون موسیقی و آهنگ کلام، تناسب ردیف با مضمون شعر، همراه و هم‌صدا کردن مخاطب، یکپارچگی افکار و تخیّلات شاعر، برجسته‌سازی یک تصویر یا مضمون خاص و غنای آهنگ غزل با همسانی ردیف و قافیه، در غزلیات فارسی مورد توجه شاعر بوده است.

https://rhetorical.semnan.ac.ir/article_6044_6b39183e7053a0106e4376f4e9c5c74d.pdf

دانشگاه سمنان مطالعات زبانی و بلاغی 2008-9570 12 26 2021 12 22 Application of Cognitive Deixis Theory in Persian Poetry Analysis as a Reference-Based Analysis (Case Study: a sonnet by Saadi) کاربست نظریۀ اشاره‌های شناختی در تحلیل شعر فارسی به‌مثابۀ تحلیلی ارجاع‌محور (مطالعۀ موردی: غزلی از سعدی) 107 136 6045 10.22075/jlrs.2020.21637.1799 FA رضا رفایی قدیمی مشهد دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس غلامحسین غلامحسین زاده استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس (نویسندۀ مسئول) 0000-0002-8826-016X Journal Article 2020 10 21 Cognitive deixis theory is one of the important issues in cognitive linguistics as determinants of the method of reference in the textual context. The aim of the present study is to investigate the application of the theory of cognitive deixis in the analysis of Persian poetry. The main claim made in the present study is that cognitive deixis is suitable tools for applying new methods in Persian poetry analysis that specifically analyze poetry based on types of references. In order to prove this claim and to study the application of this theory, first, the theoretical foundations of cognitive deixis and its basic issues such as the theory of deictic shift have been discussed and then a sonnet by Saadi has been studied and analyzed. The results of the present study show that cognitive deixis and the theory of deictic shift can cover the gap that exists in traditional rhetoric under the category of reference, and by applying these theories, we can design a kind of reference-based analysis in Persian poetry. نظریۀ اشاره‌های شناختی به‌مثابۀ ابزاری برای تعیین عوامل تعیین‌کنندۀ شیوۀ ارجاع در بافت متنی، از مباحث مهم زبان‌شناسی شناختی به‌ شمار می‌آید. مسئلۀ پژوهش حاضر، بررسی کاربرد نظریۀ اشاره‌های شناختی در تحلیل شعر فارسی است. مدّعای اصلی که در پژوهش حاضر مطرح شده، این است که اشاره‌های شناختی، ابزارهایی مناسب برای کاربست شیوه‌ای نوین در تحلیل شعر فارسی هستند که به شکلی ویژه، شعر را براساس انواع ارجاع واکاوی می‌کنند. به‌منظور اثبات این ادّعا و بررسی شیوۀ کاربست این نظریه، نخست بنیان‌های نظری اشاره‌های شناختی و مسائل اساسی آن همچون نظریۀ انتقال اشاره مطرح شده و سپس یک غزل از سعدی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهد اشاره‌های شناختی و نظریۀ انتقال اشاره می‌تواند خلأ موجود را که در بلاغت سنّتی و علم معانی، ذیل مقولۀ ارجاع وجود دارد، پوشش دهد و با کاربست این نظریه‌ها می‌توان نوعی تحلیل ارجاع‌محور را در شعر فارسی طرح‌ریزی کرد.

https://rhetorical.semnan.ac.ir/article_6045_f449d27f42a9b2a25b247ac15989090f.pdf

دانشگاه سمنان مطالعات زبانی و بلاغی 2008-9570 12 26 2021 12 22 Investigating the Relationship between Imaginary System and Cultural Origin of Vargheh and Galshah Systems Based on Gilbert Durand's Theory بررسی ارتباط نظام تخیّلی و خاستگاه فرهنگی منظومه ورقه و گلشاه برمبنای نظریه ژیلبر دوران 137 162 6046 10.22075/jlrs.2021.21347.1778 FA علی اصغر رهنمابرگرد دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سمنان عصمت اسماعیلی دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سمنان سید حسن طباطبایی استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سمنان (نویسنده مسئول) Journal Article 2020 09 22 Imagination creates an infinite atmosphere in the poet's mind that leads to his creativity and artistic expression. The core of poetic thinking is rooted in the poet's imagination; Because it shows the poet's attitude towards the world and its surroundings. This element is considered to be the main building block of lyrical and epic literature. The lyrical-epic poem of Vargheh and Galshah Ayouqi has been written following the structure and story of Arwa and Afra in Arabic, and according to its Arabic origin, it has revealed many cultural and social elements of the mentioned society. On the other hand, in the illustrations of this work, the system of imagination has been used in the form of nested systems and by using symbols with positive and negative evaluations. The main purpose of this research, which has been done by the descriptive-analytical method, is to study and discover the imaginary system of Vargheh and Galshah systems based on Gilbert Durand's model. The results show that the system of imagination in this system, both in terms of positively valued symbols (ascending, spectacular, and separating) and in terms of negatively valued symbols (falling, darkness and animal) indicates that an accident story is made and told in a completely primitive land with a special Arab cultural and social structure; Therefore, from this perspective, the system of imagination and the events of the story are in perfect harmony with each other. تخیّل، فضایی بی‌کران در ذهن شاعر ایجاد می‌کند که موجب خلاقیت و تجلّی هنری او می‌شود. هستة تفکر شعر، ریشه در تخیّل شاعر دارد؛ زیرا گویای طرز تلقّی شاعر از جهان و محیط پیرامونش است. این عنصر، اصلی‌ترین عنصر سازندة ادبیات غنایی و حماسی به ‌شمار می‌آید. منظومه غنایی- حماسی ورقه و گلشاه عیوقی به پیروی از ساختار و داستان عروه و عفرای عربی سروده شده و با توجه به خاستگاه عربی آن، بسیاری از عناصر فرهنگی و اجتماعی جامعه مذکور را نمایان کرده ‌است. در تصویرسازی‌های این اثر، نظام تخیّل به ‌شکل منظومه‌ای تودرتو و با کاربست نمادهایی با ارزش‌گذاری مثبت و منفی مورد استفاده قرار گرفته‌ است. هدف اصلی این پژوهش که با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده، بررسی و کشف نظام تخیّلی منظومه ورقه و گلشاه براساس الگوی ژیلبر دوران است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد نظام تخیّل در این منظومه، هم در بخش نمادهای با ارزش‌گذاری مثبت (عروجی، تماشایی و جداکننده) و هم در بخش نمادهای با ارزش‌گذاری منفی (سقوطی، تاریکی و حیوانی) بیانگر این است که حادثة داستانی در سرزمینی کاملاً بدوی با ساختار فرهنگی و اجتماعی خاص عربی ساخته و پرداخته شده‌ است؛ بنابراین از این منظر، نظام تخیّل و حوادث داستان، همسویی کاملی با یکدیگر دارند.

https://rhetorical.semnan.ac.ir/article_6046_73a427badebe0e32caa2e1fc7530b7f3.pdf

دانشگاه سمنان مطالعات زبانی و بلاغی 2008-9570 12 26 2021 12 22 The Role of Features in Determining the Order of Merge نقش مشخّصه‌های نحوی در تعیین ترتیب ادغام سازه‌ها در اشتقاق جمله 163 196 5688 10.22075/jlrs.2020.19467.1644 FA سید مهدی ساداتی نوش ابادی دانشجوی دکتری زبان‏شناسی،‌ دانشگاه پیام نور، تهران(نویسنده مسئول) 0000-0003-2230-8498 مهدی سبزواری استادیار زبان‌شناسی، دانشگاه پیام نور استان تهران، تهران، ایران نرجس بانو صبوری دانشیار زبان‌شناسی، دانشگاه پیام نور استان تهران، تهران، ایران مزدک انوشه استادیار گروه زبانشناسی دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2020 01 05 Features as the syntactic foundation of the sentence constituents have a special role in the syntactic operations and derivation of the sentence. Merge operation is responsible for the combination of the constituents and derivation of the sentence. In the derivation of the sentence, the constituents are put together based on the hierarchy of the projections but this question is raised that how the computational system of Language determines the order of merge for constituents and prevents the syntactic ill-formed sentences. In this paper based on the proposed “Proper Inclusion Relation” which regulates the order of merge for constituents, the derivation of sentences in the Persian language is studied. Based on this proposed relation, the computational system of Language only uses the constituents to merge and move that their morphosyntactic features are in Proper Inclusion Relation with each other. The results of this paper show that based on the theoretical foundation of this relation and considering the morphosyntactic features of the constituents in the Numeration and workspace of the computational system, the order of merge and the derivation of the sentence in the Persian language can be explained. Moreover, this relation can explain the free order of the adjunct in the Persian language well. مشخّصه‌های نحوی به‌عنوان ویژگی‌های بنیادین سازه‌ها نقش مهمی در فرایندهای نحوی و تشکیل جمله برعهده ‌دارند. در اشتقاق جمله، سازه‌ها به‌وسیلة‌ فرایند ادغام با یکدیگر ترکیب می‌شوند و سازه‌های بزرگ‌تر را ایجاد می‌کنند. در ساختار سلسله‌مراتبی فرافکن‌ها در جمله، سازه‌ها براساس یک پیش‌فرض سلسله‌مراتبی در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند؛ امّا این سؤال مطرح می‌شود که بخش محاسباتی زبان در زمان اشتقاق جمله، ترتیب ادغام سازه‌ها را چگونه تعیین می‌کند تا از تولید سازه‌های نادرست نحوی جلوگیری نماید. در این پژوهش، براساس راهکار پیشنهادی اصل «رابطة شمول متناسب» به‌عنوان عامل تعیین‌کنندة ترتیب ادغام سازه‌ها در زمان اشتقاق جمله‌ و همچنین مبانی نظری و تجربی آن،‌ ترتیب ادغام سازه‌ها در اشتقاق جمله در زبان فارسی بررسی می‌شود. براساس این اصل، بخش محاسباتی زبان در انتخاب، ادغام و حرکت واژگان به جایگاه‌های مختلف در جمله، تنها از واژگان و سازه‌هایی استفاده می‌کند که مشخّصه‌های واژی ‌نحوی آن‌ها نسبت به یکدیگر، اصل «رابطة شمول متناسب» را رعایت کنند. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد در این اصل با در نظر گرفتن مشخّصه‌های واژی‌ نحوی واژگان موجود در فهرست واژگان و همچنین سازه تشکیل‌شده در فضای کاری نظام محاسباتی زبان به‌عنوان عامل تعیین‌کنندة ترتیب ادغام آن‌ها در فرایند اشتقاق، به‌خوبی می‌توان ترتیب ورود سازه‌ها به فرایند ادغام در اشتقاق جمله‌ در زبان فارسی و همچنین جایگاه قید و آرایش واژگانی آزاد آن را در این زبان توضیح داد.

https://rhetorical.semnan.ac.ir/article_5688_1f029c1e1abaaf0605807b7f91552d36.pdf

دانشگاه سمنان مطالعات زبانی و بلاغی 2008-9570 12 26 2021 12 22 Critical Stylistics of Shah Tahmasb Safavid Letter to Ottoman Sultan Suleiman With a critical discourse analysis approach سبک‌شناسی انتقادی نامۀ شاه تهماسب صفوی به سلطان سلیمان عثمانی با رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی 197 232 5304 10.22075/jlrs.2021.21857.1820 FA امیرحسین سالک دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبائی محمدامیر جلالی استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبائی (نویسندۀ مسئول) Journal Article 2020 11 18 “Language” carries “Ideology”; and “Power” has always used “Language” in the direction of its domination. The present article is devoted to Stylistic analysis and study some parts of a letter from Shah Tahmasb Safavid to Sultan Suleiman the Ottoman from the perspective of Critical Discourse analysi. This letter is one of the most important letters that was sent from Iran to the Ottoman court during the peace of “Amasya” and around the year 962 A. The authors first corrected the text of this lengthy letter based on a manuscript called "Collection of Commands and Letters" preserved in the Library of Islamic Consultative Assembly No. 3349 and Then, a part of it has been analyzed and interpreted based on Fairclough's semiotic - social approach, as well as one of the components of sociological – semantic of Van Leeuwen’s model and with the help of Wendek's cognitive - social approach strategies and also with the help of critical stylistic tools. This study shows how “Power” has used language to promote and stabilize its ideology and goals.The high abundance of religion institution codes at the structural level as well as the quantity and quality of codes compounds at the process level indicate the ideological orientation of the Safavid system and the reliance of the institution of power on the institution of religion and religious discourse. In this letter, discourses such as the legitimacy and superiority of the Shiite school can also be seen in the linguistic element of the “Index”. The linguistic features of this text also indicate the political-military “Authority” of the Safavid system at the time of the signing the peace of Amasya. «زبان» محمل ایدئولوژی است؛ و «قدرت» همواره «زبان» را در راستای سیطرۀ خویش به‌کار گرفته است. مقالۀ حاضر به تحلیل سبک‌شناختی و بررسی بخش‌های نامه‌ای از شاه تهماسب صفوی به سلطان سلیمان عثمانی از دیدگاه تحلیل گفتمان انتقادی اختصاص دارد. این نامه یکی از مهمترین نامه‌هایی است که در جریان پیمان صلح «آماسیه» و در حوالی سال 962 ه.ق از ایران به سوی دربار عثمانی فرستاده شده است. نگارندگان ابتدا متن این نامۀ مطوّل را براساس دست‌نویس موسوم به «جُنگ فرامین و منشآت» محفوظ در کتابخانۀ مجلس به شمارۀ 3349 تصحیح و سپس بخشی از آن را با مبنا قراردادنِ رویکرد اجتماعی-نشانه‌شناختیِ فرکلاف و بهکمک راهبردهای رویکرد اجتماعی-شناختیِ ون‌دایک و نیز بر اساس یکی از مؤلفههای الگوی جامعهشناختی- معناییِ ونلیوون، همچنین با کمکگرفتن از ابزارهای سبک‌شناسی انتقادی تحلیل و تفسیر کرده‌اند. این پژوهش نشان می‌دهد که چگونه «قدرت» زبان را در راستای ترویج و تثبیت ایدئولوژی و اهداف خود به‌کار گرفته است. فراوانیِ بالایِ رمزگانِ نهادِ دین در سطح ساختاری و نیز کمیّت و کیفیّتِ ترکیباتِ رمزگانی در سطح فرایندی نشان‌دهندۀ جهت‌گیریِ ایدئولوژیکیِ دستگاه صفوی و نیز تکیۀ نهاد قدرت بر نهاد دین و گفتمانِ دینی است. در این نامه‌، گفتمان‌هایی نظیر حقانیت و برتری مکتب شیعه را در عنصر زبانیِ «شاخص» نیز می‌توان مشاهده کرد. ویژگی‌های زبانی این متن، همچنین نشانگر «اقتدار» سیاسی- نظامیِ دستگاه صفوی هنگام عقد پیمان آماسیه است.

https://rhetorical.semnan.ac.ir/article_5304_ce059ef4192cbdcb40df4422c090f1c3.pdf

دانشگاه سمنان مطالعات زبانی و بلاغی 2008-9570 12 26 2021 12 22 Oparliamentarians, Where is the Way of the Tavern? (The Art of Opposition in Saadi's sonnet) ای مجلسیان راه خرابات کدام است؟ (هنر تقابل در غزل سعدی) 233 260 6047 10.22075/jlrs.2021.19902.1681 FA زهره ساکیان دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان نجمه نظری دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان (نویسنده مسئول) 0000-0001-8733-0990 Journal Article 2020 02 25 In Saadi's sonnets, there are extensive, artistic, and various manifestations of binary oppositions. These oppositions have been examined in three levels of word, sentence, and sonnet structure. In the present study, Saadi's lexical binary oppositions have been investigated in three categories: linguistic, literary, and semantic. Combining linguistic contrast with verbal arrays, in addition to enhancing the music of the speech, has given Saadi's oppositions a stylistic characterization. Literary oppositions have been detailed in three sections: allusive oppositions, appropriateness oppositions, and preferential simile. Saadi expresses his views on love and the beloved, the norms of society, and some social groups such as the pious, the Sufis, and the Rendans, using all kinds of semantic confrontations and his special tricks in applying them. Saadi's Satisfaction and submission to God, on the one hand, and his efforts to defend love and aesthetics, on the other, have led to an issue entitled "Transform and Eliminate of oppositions" in the mental system and poems of this poet. In the present study, Saadi's different and specific view of oppositions is examined and analyzed. The basis of the research is the study of all Saadi lyric poems in the prescription of Mohammad Ali Foroughi. در غزل سعدی، تقابل‌های دوگانه، نمود‌هایی گسترده، هنرمندانه و متنوّع دارد. این تقابل‌ها را میتوان در سه سطح واژه، جمله و ساختار غزل بررسی کرد. در پژوهش حاضر، تقابل‌های واژگانی سعدی در سه دستۀ زبانی، ادبی و معنایی بررسی شده ‌است. همراه کردن تقابل‌های زبانی با آرایه‌های لفظی، علاوه بر تقویت موسیقی کلام، به تقابل‌های سعدی تشخّص سبکی بخشیده‌ است. تقابل‌های ادبی در سه بخش تقابل تلمیحی، تقابل تناسب و تشبیه تفضیل آمده است. سعدی با استفاده از انواع تقابل‌های معنایی و شگردهای خاص خویش در به‌کارگیری آن‌ها، دیدگاه خود را دربارة عشق و معشوق، هنجارهای جامعه و برخی گروه‌های اجتماعی مانند پارسایان، صوفیان و رندان بیان می‌کند. روحیۀ رضا و تسلیم سعدی از سویی و تلاش او برای دفاع از عشق و جمال‌پرستی از سوی دیگر، موجب شده است مبحثی با عنوان تبدیل و رفع تقابل‌ها در نظام فکری و سروده‌های این شاعر نمود داشته باشد. در پژوهش حاضر، نگاه متفاوت و خاص سعدی به تقابل، مورد بررسی و تحلیل قرار میگیرد. اساس پژوهش، بررسی تمامی غزلیات سعدی در نسخۀ محمّدعلی فروغی است.

https://rhetorical.semnan.ac.ir/article_6047_98baeb82b676b662e12a7af8ad9212f6.pdf

دانشگاه سمنان مطالعات زبانی و بلاغی 2008-9570 12 26 2021 12 22 The Study of “Prototypical Model of Love” in Leyli and Majnoon “Based on Kovecses’s Model of Love” الگوی استعاری «نمونۀ اعلای عشق» در پیکرۀ لیلی و مجنون براساس الگوی عشقِ کووچش 261 284 6050 10.22075/jlrs.2020.19293.1629 FA آزاده شریفی مقدم دانشیار گروه زبان‌های خارجی دانشگاه شهید باهنر کرمان (نویسنده مسئول) میترا ایران نژاد دانش آموختۀ کارشناسی ارشد رشته زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان وحیده ابوالحسنی زاده استادیار گروه زبان‌های خارجی دانشگاه شهید باهنر کرمان Journal Article 2019 12 11 The purpose of this study was to investigate the ‘prototypical model of love’ in the poetry story of ‘Lily and Majnoon’ by Nezami. To do so, the conceptual metaphors of love (Majnoon’s love for Leyli) were extracted from the corpus, categorized according to the source domains, and then compared with the model of love proposed by Kövecses (1986/1988). The purpose was to see to what extent the model and the corpus are in line with each other. The results of data analysis showed that all the source domains of the prototypical model of love were also found in the corpus under study. This implies that there is significant conformity between them. The concepts of fire, beauty, insanity, plant, and bondage were found to be the most frequent source domains used in the corpus. Among three types of love metaphors, ontological metaphors and metaphors of unity were the most and the least frequent metaphors respectively. Also, the concept of ‘beauty’ and ‘fire’ was mostly used domains. The concept of ‘bondage’, with positive and pleasant implications, was the only source domain belonging to the typical model of love. There have also been cases where the conceptualization of love in the corpus was different from the theoretical model, including the use of the ‘plant’ as the source domain in mapping with the concept of love. پژوهش حاضر با هدف بررسی «الگوی نمونۀ اعلای عشق» در پیکرۀ منظوم لیلی و مجنون اثر نظامی گنجوی انجام گرفته است. بدین منظور، استعاره‌های مفهومی حوزۀ عشق (مجنون به لیلی) از پیکرۀ موردنظر استخراج و پس از دسته‌بندی آن‌ها از ‌لحاظ حوزه‌های مبدأ، با الگوی نمونۀ اعلای پیشنهادی کووچش (1986/1988) مقایسه شد تا میزان مطابقت عشق مفهومی‌شده در پیکرۀ لیلی و مجنون با الگوی فوق مشخص شود. نتایج این بررسی نشان داد تفاوت‌ها بسیار جزئی است و تقریباً تمامی حوزه‌های مبدأ متعلق به الگوی نمونه‌ای عشق، در پیکرۀ موردبررسی نیز به ‌کار رفته است. بنابراین به‌طرز قابل‌توجهی با الگوی نمونۀ اعلا همخوانی و مطابقت دارد. حوزه‌های مفهومی آتش، موجود زیبا، عدم تعادل شامل مستی، دیوانگی و بیماری، گیاه و اسارت، به‌ترتیب پرکاربردترین مفاهیم به‌کاررفته در پیکرۀ موردنظر بودند. از میان سه نوع استعارۀ مفهومیِ متعلق به الگوی نمونۀ اعلای عشق، استعاره‌های هستی‌شناختی و پس از آن، استعاره‌های حوزۀ شدّت از ‌لحاظ فراوانی، بیشترین کاربرد را در پیکرۀ موردبررسی داشته‌اند. در میان استعاره‌های هستی‌شناختی، بیشترین کاربرد متعلق به حوزۀ مبدأ «موجود زیبا» بوده، در میان استعاره‌های شدّت، «آتش» دارای بیشترین کاربرد است. مفهوم اسارت با مفهوم ضمنی مثبت و خوشایند، تنها حوزۀ مبدأ متعلق به عشق نوعی بود که در میان داده‌ها یافت شد. مواردی نیز مشاهده گردید که مفهوم‌سازی عشق در پیکرۀ موردبررسی، متفاوت با الگوی موردنظر عمل کرده ‌است. ازجملۀ این موارد می‌توان به کاربرد حوزۀ مبدأ «گیاه» و نیز انواع «نیرو» در نگاشت با مفهوم عشق اشاره کرد.

https://rhetorical.semnan.ac.ir/article_6050_6687cb56cc090abcaedefca26a8e6606.pdf

دانشگاه سمنان مطالعات زبانی و بلاغی 2008-9570 12 26 2021 12 22 Semiotic Analysis of the Function of Chaos in Logos in the First Chapter of Saadi's Gulistan نقد نشانه‌شناختی کارکرد آشوب در نظم در باب اول گلستان سعدی 285 314 6051 10.22075/jlrs.2021.24063.1958 FA شیرزاد طایفی دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علّامه طباطبایی، تهران، ایران (نویسنده مسئول) 0000-0002-2773-3074 زهره سهرابی دانشجوی کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علّامه طباطبایی، تهران، ایران Journal Article 2021 07 24 Gulistan, as a literary text reflecting various cultural issues from aesthetics to politics and religion, is an appropriate ground for the semiotic analysis of Saadi's meaning-making strategies to express these issues. The present paper with a descriptive-analytical method and based on library research seeks to meet this goal by examining Gulistan's first chapter through Juri Lotman's cultural semiotic approach and Klinkenberg's ideas about semiotic insecurity. Golistan's first chapter, representing the relationship between the king and his inferiors, focuses on the contrasts between Dervish and other social strata. This, as the major binary opposition through which Saadi expresses different cultural issues, has a close connection with the concepts of chaos and logos in semiotics analysis of which can help us find Saadi's major strategies to meaning-making. The opposition of chaos and logos is itself embedded in semiotic insecurity as an inseparable part of the discourse of power. The relationship between the king and his inferiors as a power relation mostly represents a breakdown of the political order which indicates that the domain of logos is plunged into chaos in two different ways. In the domain of logos depicted within the space of stories, the chaos caused by the inferiors dominates the political domain of order; however, it is subdued in the domain of logos outside of the space of the stories. This is while the chaos caused by Dervish, as a representative of a social stratum with a special discourse of its own, disturbs the domain of logos both inside and outside of the space of the stories. However, if the concept of power is defined as wider than the political power, Dervish's behavior does not disturb the domain of logos outside of the stories, nor is it regarded as chaos within the stories. گلستان به‌عنوان متن ادبی بازتاب‌دهندۀ مسائل فرهنگی مختلفی، از زیباشناسی تا سیاست و دین، می‌تواند بستری مناسب در تحلیل نشانه‌شناسانۀ شیوه‌های معناسازی سعدی در بیان این مسائل باشد. پژوهش پیش رو به شیوۀ تحلیل کیفی و با تکیه بر مطالعات کتابخانه‌ای، در پی رسیدن به چنین هدفی با خوانش باب اول گلستان برمبنای آرای لوتمان، نشانه‌شناس فرهنگی و کلنکنبرگ دربارۀ ناامنی نشانه‌ای است. این باب که تصویرگر چگونگی ارتباط شاه با زیردستان است، بر تقابل میان درویش و جایگاه‌های اجتماعی دیگر تکیه دارد که به‌عنوان بزرگ‌ترین تقابلی که سعدی از طریق آن، مفاهیم فرهنگی مختلفی را بیان می‌کند، پیوندی عمیق با دو مفهوم آشوب و نظم می‌یابد و تحلیل آن با رویکرد نشانه‌شناسی فرهنگی لوتمان می‌تواند شیوۀ اصلی سعدی را در معناسازی روشن کند. تقابل آشوب و نظم، ریشه در ناامنی نشانه‌ای در فرایند ارتباط نیز دارد که مسئله‌ای جدانشدنی از گفتمان قدرت است. در فرایند ارتباط شاه و زیردستان به‌عنوان نموداری از روابط قدرت، همواره شاهد آشفتن نظم گفتمان قدرت سیاسی هستیم که تحلیل این فرایند، بیانگر بروز آشوب در نظم به دو شیوۀ مختلف است که درواقع روش اصلی سعدی برای معناسازی در این باب از گلستان است. آشوب از ناحیۀ زیردستان بر نظم سیاسی فضای روایت غلبه دارد؛ امّا در برابرِ نظم سیاسی به‌عنوان گفتمانی بیرون از فضای روایت مغلوب می‌شود. از طرفی، آشوب از ناحیۀ درویش به‌عنوان قشری از زیردستان با گفتمانی ویژه، هم نظم سیاسی فضای روایت و هم نظم سیاسی بیرون از آن را از هم می‌پاشد. با وجود این، اگر مفهوم قدرت وسیع‌تر از قلمرو نظم سیاسی باشد، رفتار درویش نه‌تنها نظم سیاسی بیرون از فضای روایت را نمی‌آشوبد؛ بلکه در فضای روایت نیز آشوب تلقّی نمی‌شود.

https://rhetorical.semnan.ac.ir/article_6051_1d0932d7f57ce74d9d9931a2c6db8a06.pdf

دانشگاه سمنان مطالعات زبانی و بلاغی 2008-9570 12 26 2021 12 22 Analysis of Sadegh Hedayat's Ideological Strategies in Producing a Discourse of Iranian Superiority Based on Teun Van Dijk's theory (Case Study: Historical drama "Parvin, Sasan’s daughter ") بررسی راهبردهای ایدئولوژیکی صادق هدایت در تولید گفتمان برتری ایرانیان بر اساس نظریۀ تئون وندایک (مطالعۀ موردی: درام تاریخی «پروین دختر ساسان») 315 344 6052 10.22075/jlrs.2020.21650.1801 FA آیلین فیروزیان پوراصفهانی استادیار زبانشناسی همگانی دانشگاه دامغان رضا قنبری عبدالملکی استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه دامغان (نویسنده مسئول) 0000-0002-5308-0775 Journal Article 2020 10 23 The present article, with the aim of measuring the effectiveness of the ideological square in the analysis of dramatic texts, examines racial nationalism in the discourse of the historical drama "Parvin, Sasan’s daughter". This research has a descriptive-analytical approach and shows how the ideology of nationalism is reflected in Hedayat's discourse using Van Dijk's discourse strategies. In this regard, the main question of this article is: how is the author's ideology manifested in the text of the drama, and what discourse strategies have been used to explain it? To achieve this goal, the authors carefully studied the text of the work and then identified and analyzed the discourse components in it, focusing on internal and external actors. Findings show that Hedayat's enmity with the Arabs is generalized to a stronger opposition to Islam and the Semitic race. In his discourse with racial motives, the author seeks to remove these elements from the field of Iranian culture and identity. Using ideological strategies, Hedayat has reduced the error of insiders in his work and highlighted the defects of outsiders, namely the Arabs. Although the author's ideology of modernity is not directly expressed in his language, it can be achieved by analyzing the discourse of the work. جستار حاضر با هدف سنجش کارایی مربّع ایدئولوژیک در تحلیل متون نمایشی، به بررسی ناسیونالیسم نژادی در گفتمان درام تاریخی «پروین دختر ساسان» پرداخته است. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با کاربست راهبردهای گفتمانی ون‌دایک، چگونگی انعکاس ایدئولوژی‌ ناسیونالیسم را در گفتمان صادق هدایت نشان می‌دهد. در پیوند با این مسئله، پرسش اصلی مقاله آن است که ایدئولوژی مؤلّف به چه نحو در متن درام آشکار شده است و در تبیین آن، چه استراتژی‌های گفتمانی دخالت داشته‌اند؟ برای دستیابی به این هدف، متن اثر به‌دقّت مطالعه شد و با تمرکز بر کنشگران خودی و غیرخودی، مؤلّفه‌های گفتمان‌محور در آن شناسایی و تحلیل گردید. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد دشمنی هدایت با اعراب به ضدّیت شدیدتری نسبت به اسلام و نژاد سامی تعمیم یافته است، چنان‌که وی در گفتمان خود با انگیزه‌های نژادی درصدد حذف این عناصر از ساحت فرهنگ و هویت ایرانی است. نویسنده با کاربست راهبردهای ایدئولوژیک، خطای «خودی»‌ها را در اثر خود فروکاسته و عیب‌های غیرخودی، یعنی اعراب را برجسته کرده است. در این میان، گرچه ایدئولوژی هدایت نسبت به مدرنیته که گفتمان متعالی اوست، بر زبان وی جاری نشده است، با تحلیل گفتمان اثر می‌توان به آن دست یافت. در رابطه با رویکرد نظری پژوهش، راهبردهای واژگان‌گرایی، قطبی‌سازی، تعمیم، توصیف کنشگر و تمثیل، مهم‌ترین مقوله‌های تحلیل ایدئولوژیکی در این گفتمان هستند.

https://rhetorical.semnan.ac.ir/article_6052_d2a10b0bd670e442b1d3caa3fbf9e695.pdf

دانشگاه سمنان مطالعات زبانی و بلاغی 2008-9570 12 26 2021 12 22 Study and analysis of eloquence and imagination in the thoughts of Rumi and Ibn Arabi about the levels of Adam (AS) (Relying on the Fusul-ul- hikam and the Rumi's poems) تحقیق در اندیشه‌های مولوی و ابن‌عربی و تحلیل شیوۀ بلاغت آنها در باب مراتب آدم(ع) ( با تکیه بر فصوص‌الحکم و آثار منظوم مولوی) 345 372 6053 10.22075/jlrs.2021.23568.1925 FA علی محمد موذنی استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران (نویسندة مسئول) 0000-0002-3950-7138 سید محمدرضا حسینی دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران، پردیس البرز Journal Article 2021 06 01 The present study expresses and analysis of eloquence and imagination in the common views of Rumi and Ibn Arabi on the levels of Adam (AS). In the field of Islamic mysticism, we are witnessing one of the most comprehensive definitions of Adam, his high and exalted position with God, and his rank in the world system. Ibn Arabi and Rumi, due to having common doctrinal and intellectual sources (linguistic richness), have many common views and ideas about this divine prophet, and the reason for this is their common intellectual foundations, especially the Holy Quran, as the main source of knowledge and then Hadiths and Islamic teachings and lectures and teachings of former mystics. Therefore, both mystics have provided comprehensive definitions regarding the place of man in the system of creation. In this article, with a descriptive-analytical method, expressing the principles of Rumi and Ibn Arabi's thought about the levels and existence of Adam (AS) with similar allegories, after explaining and applying common and different concepts and components, we have achieved the same results, which are from: The creation of Adam, the caliphate and manifestation of the divine names, Adam prostrated and the teacher of the angels, the rebellion of Satan against him, the Lordship of Adam, the mirror of the attributes of truth and his position in the arc of descent and ascension, and that Adam is the pole and heart of the universe. They consider the link between the world of property and the kingdom, the keeper of the secrets of truth and the keeper of the world, the ultimate purpose of creation, and finally the place of the mercy of the Almighty over the universe. پژوهش حاضر به بیان دیدگاه‌های مشترک مولوی و ابن‌عربی و تحلیل شیوۀ بلاغت و تصویر آن‌ها درباب مراتب آدم (ع) می‌پردازد. در حـوزة عرفـان اسـلامی، شـاهد یکی از جامع‌ترین تعاریف از آدم، جایگاه رفیع و والای او نزد پروردگار و مراتب او در نظام عالم هـستیم. ابن‌عربی و مولوی، به‌دلیل داشتن منابع مشترک اعتقادی – فکری و بهره‌مندی از مایه‌های غنی زبانی، دیدگاه‌ها و اندیشه‌های مشترک فراوانی درباب این پیامبر الهی دارند و دلیل این موضوع، بن‌مایه‌های فکری مشترک آن‌ها به‌خصوص قرآن مجید به‌عنوان سرچشمه و منبع اصلی معرفت و بلاغت، احادیث و معارف اسلامی و تقریرات و تعلیمات عرفای سلف بوده است. بنابراین هر دو عارف به تعاریفی جامع دربارة جایگاه آدم در نظام آفرینش پرداخته‌اند. در این نوشتار با روشی توصیفی_تحلیلی به بیان مبانی اندیشه‌های مولوی و ابن‌عربی درباب مراتب و جایگاه وجودی آدم، با تمثیلات همانندی از منظر دو عارف پرداخته، پس از تشریح و تطبیق مفاهیم و مؤلّفه‌های مشترک و متفاوت، به نتایج یکسانی دست بافته‌ایم که عبارت‌اند از: خلقت آدم، خلافت و مظهریت اسمای الهی، آدم مسجود و معلّم فرشتگان، تمرّد ابلیس در برابر وی، ربوبیت آدم، آینگی صفات حق و جایگاه او در قوس نزول و صعود. دیگر اینکه آدم را قطب و قلب عالم وجود، پیونددهندۀ عالم ملک و ملکوت، حافظ اسرار حق و نگاه‌دارندۀ عالم، مقصود نهایی آفرینش و درنهایت، محل رحمت حق بر هستی و موجودات عالم می‌دانند.

https://rhetorical.semnan.ac.ir/article_6053_4e55139e019a58e0084f194f758ffdea.pdf

دانشگاه سمنان مطالعات زبانی و بلاغی 2008-9570 12 26 2021 12 22 Review the Innovation of Manuchehr Neyestani in Poetic Elements of Ghazal نگاهی به نوآوری‌های منوچهر نیستانی در عناصر شعری غزل 373 400 4805 10.22075/jlrs.2020.20746.1736 FA نوریا یاهو دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ارومیه سیف الدین آب برین استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی،واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران (نویسندة مسئول) برات محمدی استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران Journal Article 2020 06 28 Manuchehr Neyestani can be considered as one of the pioneers of the Persian modern sonnet (Ghazal). Hussein Monzavi considered him one of the pioneers of the Persian modern ghazal and believed that his place in the changes and developments of contemporary Ghazal, remains unknown. Neyestani's all-encompassing endeavor to achieve a new form in Ghazal has made him one of the first Ghazal poets that have taken a step in this direction. His efforts to expand the content and capacities of the Ghazal are also remarkable, and he has not paid much attention to the thematic clichés of traditional Ghazal and their repeated aesthetic criteria and has replaced individualism, realism, and subjectivism. he has also created new and innovative images based on individual and personal perspectives and inspired by the elements and characteristics of its time and Environment. In the poetic language, he has broken the hegemony of literary language and He has introduced colloquial and spoken words and expressions in a ghazal. The present study tries to examine and study the neyestani's modernities in the mentioned fields and to reveal the position of this poet in the dimensions of modernity in Ghazal. نیستانی (1315-1360ش) را می‌توان از پیشاهنگان جریان غزل نئوکلاسیک دانست. با این حال، جایگاه او در تغییر و تحوّلات غزل معاصر، چنان‌که باید و شاید مورد توجه قرار نگرفته است. تلاش فراگیر نیستانی در مسیر رسیدن به فرم و شکل تازه‌ در غزل، نام او را به‌عنوان نخستین شاعر غزل‌سرا که در این وادی قدم نهاده، به ثبت رسانده است. او بود که نخستین بار، شکل نوشتاری غزل را دگرگون کرد و غزل را به شکل نیمایی نوشت. تلاش او در گسترش امکانات و ظرفیت‌های محتوایی غزل نیز چشمگیر است. او چندان به مضامین کلیشه‌ای غزل سنّتی و معیارهای زیبایی‌شناسانة تکرارای آن، گردن ننهاده و فردیت‌گرایی، واقع‌گرایی و تجربه‌گرایی را جایگزین ذهنی‌گرایی و کلّی‌گویی کرده است. همچنین تصاویر نو و مبتکرانه‌ای با تکیه بر نگاه فردی و شخصی و با الهام از عناصر و ویژگی‌های زمانۀ خود ساخته است. در ساحت زبان شاعرانه نیز با وارد کردن واژگان معاصر و محاوره‌ای به غزل، هژمونی زبان ادبی را شکسته و به زبان زمان سروده است. پژوهش حاضر تلاش دارد نوگرایی‌های نیستانی را در ابعاد مختلف فرم و شکل، تصویر و زبان شعر مورد کاوش قرار داده، با روشی تحلیلی-توصیفی، جایگاه این شاعر را در ابعاد نوگرایی در غزل آشکار سازد.

https://rhetorical.semnan.ac.ir/article_4805_a821a161aa4214f5ff5b8ca372960ebb.pdf