دانشگاه سمنان مطالعات زبانی و بلاغی 2008-9570 17 43 2026 03 21 Conceptual Blending in Visual Discourse: Cognitive Insights from Socio-Cultural Cartoons آمیختگی مفهومی در گفتمان دیداری: بینش‌های شناختی از کارتون‌های فرهنگی-اجتماعی 153 188 10760 10.22075/jlrs.2026.39630.2786 FA سپیده کیا دانشجوی دکتری زبان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. سحر بهرامی خورشید دانشیار گروه زبان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران (نویسنده مسئول). ارسلان گلفام دانشیار گروه زبان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. Journal Article 2025 11 07 The present study examines conceptual blending as a fundamental cognitive mechanism involved in the production and comprehension of socio-cultural press cartoons. It is based on the assumption that such visual texts employ complex cognitive processes to convey abstract concepts, humor, and social criticism. Drawing on the conceptual blending framework proposed by Fauconnier and Turner (2002), the study adopts a qualitative and frequency-based approach to analyze a corpus of 1,000 socio-cultural cartoons collected from the "Iran Cartoon" website. The primary aim is to identify and classify instances of conceptual blending in these cartoons. The analysis shows that conceptual blending is a highly prevalent cognitive strategy in this genre: 310 out of the 1,000 cartoons examined contain at least one instance of conceptual blending. The distribution of blending types reveals a clear pattern. Double-scope blends are the most frequent, with 210 cases, followed by single-scope blends with 100 cases, while mirror and simple blends are entirely absent. These findings suggest that socio-cultural cartoons predominantly rely on complex blending structures that integrate distinct conceptual domains or exploit internal metaphorical relations to achieve their communicative goals. The high frequency of double-scope and single-scope blends demonstrates their effectiveness in generating novel, insightful, and often humorous critiques of social phenomena. By offering a systematic analysis of a socio-cultural cartoon corpus a genre that has received comparatively less scholarly attention than political cartoons this study contributes to the existing literature and provides new insights into the cognitive processes underlying the communicative power of visual satire. پژوهش حاضر به بررسی آمیختگی مفهومی به عنوان یک سازوکار شناختی اساسی در تولید و درک کارتون‌های مطبوعاتی با ژانر فرهنگی-اجتماعی می‌پردازد. این مطالعه بر این فرض استوار است که این متون تصویری برای انتقال مفاهیم پیچیده، طنز و نقد اجتماعی از فرایندهای شناختی پیچیده‌ای بهره می‌گیرند. در این تحقیق از چارچوب آمیختگی مفهومی ( فوکونیه و ترنر 2002) بهره گرفته شده و یک رویکرد کیفی-کمی برای تحلیل پیکره‌ای متشکل از 1000 کارتون فرهنگی-اجتماعی از وب‌سایت «ایران کارتون» به کار برده شده است. هدف شناسایی و طبقه‌بندی نمونه‌های آمیختگی مفهومی در این آثار بود. تحلیل‌ها نشان داد که آمیختگی مفهومی یک استراژی شناختی بسیار رایج در این ژانر است؛ به طوری که 310 اثر از 1000 اثر کارتون بررسی شده، حداقل یک نمونه آمیختگی مفهومی را در خود داشتند. توزیع دقیق این نمونه‌ها الگوی مشخصی را آشکار می‌کند. آمیختگی‌های دو دامنه‌ای با 210 مورد، پرتکرارترین نوع بودند و پس از آن، آمیختگی‌های تک‌حوزه‌ای با 100 مورد در جایگاه دوم قرار داشتند، در مقابل، انواع آمیختگی آینه‌ای (0 مورد) و ساده (0مورد)، وجود نداشتند. این نتایج نشان می‌دهند که کارتون‌های فرهنگی-اجتماعی به طور عمده بر انواع آمیختگی‌های شناختی پیچیده متکی هستند که برای دستیابی به اهداف ارتباطی خود، نیاز به ادغام حوزه‌های مفهومی متمایز یا بهره‌برداری از روابط استعاری درونی دارند. توزیع فراوانی آمیختگی‌های دودامنه‌ای و تک‌دامنه‌ای، کارآمدی آن‌ها در خلق انتقادات نوین، روشنگر و اغلب طنزآمیز از پدیده‌های اجتماعی را نشان می‌دهد. این پژوهش با ارائه تحلیلی نظام‌مند از ژانر فرهنگی-اجتماعی که تاکنون کمتر از کارتون‌های سیاسی مورد توجه بوده است، به ادبیات موجود در این حوزه وسعت بخشیده و بینش تازه‌ای را در مورد فرایندهای شناختی زیربنای قدرت ارتباطی این آثار ارائه می‌دهد. https://rhetorical.semnan.ac.ir/article_10760_eaba96df1417297291726e6ab59910bc.pdf